kop_commietravel_lr.jpg (35818 bytes)
  Home Email Shop Agenda Principes

  Deutsche Demokratische Republik

   
 

 
4 decennia DDR

1945-1950: het ontstaan van de DDR

Jaren 50: opstand en wederopbouw

Jaren 60: de muur en consumeren

Jaren 70: internationale erkenning, woningbouw en protesten

Jaren 80: stagnatie en integratie met West Duitsland
  
1945-1950: het ontstaan van de DDR
  
7 mei 1945 Onvoorwaardelijke capitulatie van het Duitse (Nazi) leger. Er zijn op dat moment reeds enkele Duitse Communisten (o.a. Walter Ulbricht) in het kielzog  van het Sovjetrussische leger meegereisd naar Duitsland. 
  
11 juni 1945 Oproep van de het Centraal Comité van de Kommunistische Partei Deutschlands (KPD) voor een Antifascistische Revolutie in Duitsland.
  
19 juni 1945 Formatie van een gezamenlijk dagelijks bestuur van de SPD (Sozialdemokratische Partei Deutschlands)  en KPD.
  
26 juni 1945 Oprichting van de "Christlich Demokratische Union" (CDU).
  
3 juli 1945 Oprichting van de "Kulturbund zur democratischen Erneuerung Deutschlands" (Kulturbund).
  
5 juli 1945 Oprichting van de "Liberal Demokratische Partei Deutschlands" (LDPD).
  
14 juli 1945 Oprichting van het "Antifaschistisch-democratische-Block".
  
17 juli tot 2 augustus 1945 De conferentie van Potsdam.
  
7 maart 1946 Oprichting van de "Freie Deutsche Jugend (FDJ)"
  
19 en 20 april 1946 "Eerste Partijdag" van de SED: de KPD en de SPD besluiten tot de samenvoeging van beide partijen in de Sozialistische Einheitspartei Deutschlands (SED). 
  
30 juni 1946 Referendum over nationalisering van bedrijven van oorlogsmisdadigers en Nazi's. 
  
Periode van 24 juli tot 16 augustus 1946 Het bestuur van de provincies (deelstaten) van Thüringen, Sachsen-Anhalt, Brandenburg en Mecklenburg verordenen de onteigening van eigendommen van oorlogsmisdadigers en Nazi's.
  
21 en 22 oktober 1946 Er gaan 3.400 Duitse wetenschappers verplicht werken in de Sovjet Unie.
  
8 maart 1947 Oprichting van de "Demokratischer Frauenbund Deutschlands" (DFD). 
  
20 tot 24 september 1947 Tweede Partijdag van de SED in Berlijn.
  
29 april 1948 Oprichting van de "Demokratische Bauernpartei Deutschlands" (DBD).
  
25 mei 1948 Oprichting van de "National Demokratische Partei Deutschlands" (NDPD) 
  
Medio mei 1948 De industrie in de Sovjetrussische bezettingszone van Duitsland gaat werken volgens een Halfjarenplan.
  
23 juni 1948 Geldzuivering in de Sovjetrussische bezettingszone van Duitsland en in "Groot-Berlijn"
  
13 oktober 1948 Adolf Hennecke overstijgt zijn arbeidsnorm met 387% (!). 
  
13 december 1948 Oprichting van de "Pionierorganisation Ernst Thälmann".
  
27 september 1949 Wilhelm Pieck, Walter Ulbricht, F. Oelsner en Otto Grotewohl krijgen in Moskou toestemming om de Deutsche Democratische Republik (DDR) op te richten.
  
7 oktober 1949 De Duitse Volksraad richt de DDR op, roept Berlijn uit tot hoofdstad van de DDR en verklaart de eerste Grondwet van de DDR van kracht. Tevens wordt het "Nationale Front des demokratischen Deutschland" opgericht. In dit Nationale front worden alle politieke partijen (SED, DBD, CDU, LDPD, NDPD) en een aantal massaorganisaties (FDJ, FDGB, DFD) opgenomen. 
  
11 oktober 1949 Wilhelm Pieck wordt President van de DDR.
  
Jaren 50: opstand en wederopbouw
  
Januari 1950 Het Nationale Front organiseert bestuursorganen in de diverse deelstaten, districten en plaatsen in de DDR. 
  
8 februari 1950 Oprichting van het "Ministerium für Staatssicherheit" (MfS, Stasi)
  
6 juli 1950 In het "Görlitzer Vertrag" erkent de DDR de Oder-Neisse-grens met Polen.
  
Juli 1950 Derde Partijdag van de SED in Berlijn.
  
Oktober 1950 Eerste verkiezing van de zogenaamde "Block"-partijen in het Nationale Front. 
  
30 november 1950 Otto Grotewohl doet een voorstel om een gezamenlijke constituerende raad voor beide Duitslanden op te richten.
  
1952 In 1952 verandert de SED van koers en besluit tot de oprichting van een volksleger. Met de woorden van Wilhelm Pieck: "Volksarmee schaffen - ohne Geschrei. Pazifistische Periode ist vorbei".
  
9 tot 12 juli 1952

Zitting van de tweede Partijconferentie van de SED. Er wordt besloten tot de planmatige opbouw van de fundamenten van het socialisme. De Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft (LPG) en de Produktionsgenossenschaften des Handwerks (PGH) worden opgericht. Tot slot spreekt Walter Ulbricht zijn vertrouwen in de opbouw van het socialisme uit met de woorden: "Wir werden siegen, weil der große Stalin uns führt".
  
17 Juli 1952 Inrichting van de ministerraad naar Sovjetrussisch voorbeeld.
  
23 juli 1952 Op de 24e zitting van de Volkskammer wordt besloten tot de opheffing van de vijf bestaande deelstaten en wordt het land opnieuw ingedeeld in 14 "provincies" (Bezirken) en 217 districten (Kreisen).
  
7 augustus 1952 Oprichting van het "Gesellschaft für Sport und Technik" (GST).
  
5 maart 1953 De Rus Stalin gaat dood. 
  
21 april 1953 Protest van de bisschoppenconferentie tegen de vervolging van bekende christenen in de DDR.
  
23 april 1953 De SED-leiding, gesteund door de FDGB start de campagne "Arbeiter aufs Land"
  
10 juni 1953 Otto Grotewohl nodigt alle bisschoppen in de DDR uit voor een conferentie en kondigt aan om "het Kerkenverbod" op te zullen heffen. 
  
11 juni 1953 De ministerraad besluit tot maatregelen om de levensstandaard van de bevolking te verbeteren op basis van de voorstellen van het Politbureau van het Centraal Comité van de SED. Als gevolg hiervan worden een aantal verordeningen (bijvoorbeeld de beperkte afgifte van rantsoenbonnen voor levensmiddelen ) afgeschaft.
  
13 juni 1953 Een bedrijfsuitje van de ca. 600 werknemers van de bouw van het ziekenhuis Friedrichshain eindigt in de Gaststätte "Rübezahl" aan de Müggelseem in een staking. 
  
17 juni 1953

Op verschillende plaatsen in de DDR breekt een "opstand" uit. Er zijjn verschillende aanleidingen voor deze opstand zoals verslechtering van de levensstandaard, prijsstijgingen, verhoging van de arbeidsnormen (productienormen), verhoogde belastingen voor de middenstand en de vervolging van de kerken. De Sovjetrussische bezettingsmacht roept de noodtoestand uit en slaat de "contrarevolutionaire opstand" neer. In de periode na 17 juni worden tussen de 8.000 en. 10.000 mensen gevangen gezet. Als gevolg van de opstand zijn er ca. 50 doden gevallen. De SED-leiding ontwikkelt hierna een dubbele strategie die bestaat uit enerzijds het afrekenen met "politieke zwakkelingen" en anderzijds het verbeteren van de levensstandaard van de bevolking.
  
25 juni 1953 De ministerraad neemt in het verlengde van de besluiten op 11 juni nog meer besluiten om de levensstandaard van de bevolking te verbeteren.
  
Juli 1953 In de grote bedrijven en staatsinstellingen worden "Kampfgruppen der Arbeiterklasse" opgericht. 
  
2 april 1954

Vierde Partijdag van de SED in Berlijn. 
  
16 tot 18 mei 1954 Deutschlandtreffen der Jugend in Berlin
  
Mei 1955 De DDR is één van de medeondertekenaars van het Warchaupact.
  
Maart 1955 Officieel afscheid van het Stalinisme door de Partijleiding van de SED.
  
1956 

Gedurende 1956 ontstaan er binnen de SED  verschillende groeperingen die nochtans binnen "Marxistisch-Leninistische" uitgangspunten, aanpassingen van de heersende bestuurscultuur en het beleid van de SED voorstaan. Ernst Bloch en Robert Havemann zijn de spreekbuizen van de "Derde Weg". Een andere kritische groep verzamelt zich rondom Wolfgang Harich en de leider van de "Aufbau-Verlages", Walter Janka. 

Walter Ulbricht zal na de onderdrukking van de opstand in Hongarije in de herfst van 1956 hard optreden tegen de voorstanders van een "Derde Weg" Uiteindelijk zal dit in 1957 leiden tot de arrestatie van Wolfgang Harich en Walter Janka. 
  
18 januari 1956 De wet om een volksleger (Nationalen Volksarmee (NVA)) op te richten wordt aangenomen door de Volkskammer. 
  
Maart 1956 Het tweede vijfjarenplan tot 1960 wordt vastgesteld.
  
Juni 1956 Derde Partijconferentie van de SED. De slogan is: "Arbeite mit, plane mit, regiere mit"
   
Oktober 1957 Het Sociaal Realisme wordt tot uitgangspunt voor de kunst in de DDR verklaard.
  
Februari 1958 Op de 35e zitting van het Centraal Comité van de SED worden Karl Schirdewan, Ernst Wollweber en Gerhart Ziller veroordeeld wegens reformisme.
  
29 mei 1958 Afschaffing van de levensmiddelenkaarten.
  
10 tot 16 juli 1958 Vijfde Partijdag van de SED in Berlijn.
  
3 januari 1959 De eerste "Brigade der sozialistischen Arbeit" ontstaat in de "VEB Elektrochemischen Kombinat Bitterfeld".
   
24 april 1959 In Bitterfeld vindt een "cultuur"-conferentie plaats waar het sociaal-realisme definitief tot leidraad voor de kunst wordt verklaard.
  
Jaren 60: de muur en consumeren
  
19 juli 1960 Walter Ulbricht geeft op een internationale persconferentie in Berlijn aan dat er concrete aanvalsplannen van West Duitsland zijn en dat West Duitsland zich voorbereidt op een oorlog tegen de DDR.  Tevens klaagt hij de "embargopolitiek" van West Duitsland aan.
  
7 september 1960 DDR-President Wilhelm Pieck sterft in Berlijn.
  
12 september 1960 Er wordt besloten tot de oprichting van een Staatsraad. Walter Ulbricht wordt de voorzitter van deze Staatsraad. Walter Ulbricht verenigt nu in zijn persoon de drie belangrijkste functies van de DDR: secretaris-generaal van de SED, n b. 
  
Juni 1961 Minister President Willi Stoph erkent dat er knelpunten zijn bij de levering van vlees, melk en boter aan de bevolking. Er worden niet opnieuw levensmiddelenkaarten ingevoerd, maar zogenaamde "klantenlijsten" in de winkels.
  
13 augustus 1961 Bouw van de "Antifaschistischen Schutzwall", ook wel bekend als "De Muur", die Oost en West-Berlijn voor bijna 30 jaar van elkaar zal scheiden. Tegelijkertijd worden de grenzen tussen de DDR en West Duitsland strenger bewaakt.
  
16 augustus 1961 Oproep van de FDJ om de DDR te beschermen. Tot 1 november zullen 285.430 jongeren zich aanmelden om dienst te doen in de "bewapende organen" van de DDR.
  
20 september 1961 De Volkskamer neemt de wet over de verdediging van de DDR aan.
  
24 januari 1962 Tijdens de 21e zitting van de Volkskamer wordt een dienstplicht voor jongeren ingevoerd.
  
15 tot 21 januari 1963 Zesde Partijdag van de SED in Berlijn.
  
14 mei 1963 Oprichting van de Arbeiter- und Bauerninspektion (ABI). Deze inspectie moet in het kader van het "nieuwe economische systeem van planning en leiding" (Neuen Ökonomischen Systems der Planung und Leitung (NÖSPL)) de economie aanzwengelen.
  
21 juni 1963 De Ministerraad van de DDR stelt de verordening voor de  verdediging van de grens tussen de DDR en West-Berlijn vast.
  
24 en 25 juni 1963 Op een economie-conferentie van het Centraal Comité van de SED wordt de richtlijn over het "nieuwe economische systeem van planning en leiding" (Neuen Ökonomischen Systems der Planung und Leitung (NÖSPL)) vastgesteld. De belangrijke gangmaker hiervan is Erich Apel.
  
2 November 1963 In Neues Deutschland, Nr. 301 wordt met de kreet "Die Republik braucht alle, alle brauchen die Republik" een periode van vrijheid voor kritische kunstenaars ingeluid. 
  
16 maart 1964 De Ministerraad stelt de verordening vast die de toelating en werkzaamheden van de vrijwillige helpers van de volkspolitie en de grenstroepen regelt.
  
7 juni 1964 De DDR en de Volksrepubliek Polen schaffen de onderlinge visumplicht af.
  
21 september 1964 Otto Grotewohl sterft in Berlijn. 
  
November 1964 Gepensioneerde DDR-burgers kunnen voortaan op familiebezoek in West-Duitsland.
  
1964 De DDR staat als eerste staat van de Rat für Gegenseitige Wirtschaftshilfe (RGW) toe dat gewetensbezwaarden dienst kunnen weigeren. 
  
22 December 1965 De ministerraad besluit tot een verkorting van de werktijd en om om de andere week een 5-daagse werkweek in te voeren vanaf april 1966.
  
Eind 1965 Erich Apel ziet dat het door hem geďnitieerde NÖSPL in gevaar komt. Hij pleegt zelfmoord. 
  
15 tot 18 december 1965 De elfde zitting van het Centraal Comité van de SED. De SED kondigt de tweede fase aan van de economische herstelmaatregelen, het zogenaamde "Neue Ökonomische System" (NÖS). Kern van de NÖS is wederom een centralisering van de economie. Hierdoor wordt de liberalisering van de economie als onderdeel van de NÖSPL weer teruggedraaid. Deze zitting van het Centraal Comité leidt ook tot een aanpassing van het cultuurbeleid. Kunstenaars als Biermann en Heym en de filosoof Havemann worden sterk bekritiseerd. 
  
14 januari 1966 Decreet over de verdere ontwikkeling en vereenvoudiging van de staatsgeleide economie als onderdeel van de NÖS. Er worden ministeries per bedrijfstak ingesteld. 
  
9 mei 1966 De eerste kerncentrale van de DDR wordt in Rheinsberg in gebruik genomen.
  
17 tot 22 april 1967 Zevende Partijdag van de SED in Berlijn.
  
13 Maart 1968 Eerste televisierede van Walter Ulbricht. Hij spreekt over een nieuwe grondwet en de betrekkingen tussen de DDR en West Duitsland. 
  
6 april 1968 Referendum over de tweede grondwet (de zogenaamde "Socialistische Grondwet") van de DDR. 
  
8 april 1968 De grondwet is van kracht.
   
15 februari 1969 In Helsinki spreekt een internationaal comité zich uit voor de erkenning van de DDR. Het comité bestaat uit 30 personen uit 13 verschillende Europese landen.
  
7 oktober 1969 "20 Jahre DDR"
  
17 december 1969 De staatsraad van de DDR verstuurt een brief aan de bondskanselier van West-Duitsland met een ontwerpverdrag over gelijkwaardige betrekkingen tussen de DDR en West Duitsland. De brief wordt op 21 december openbaar gemaakt in "Neues Deutschland".
  
Jaren 70: internationale erkenning, woningbouw en protesten
  
22 januari 1970 Op de 21e zitting van de Staatsraad worden de vragen n.a.v. de brief aan West-Duitsland van 17 december 1969 behandeld.
  
19 maart 1970 De voorzitter van de ministerraad Willi Stoph en de bondskanselier van West Duitsland Willy Brandt ontmoeten elkaar in Erfurt.
  
3 mei 1971 Op de 16e zitting van het Centraal Comité van de SED verzoekt Walter Ulbricht om ouderdomsredenen ontheven te worden van zijn functie als eerste secretaris van het Centraal Comité van de SED. Erich Honecker volgt hem op in deze functie. Walter Ulbricht wordt tot voorzitter van de SED benoemd. 
  
15 tot 19 juni 1971

Achtste Partijdag van de SED in Berlijn.
   
23 juni 1972 Ook het Centraal Comité van de SED en de ministerraad besluiten tot maatregelen om de woningproductie op te voeren. 
  
Na 21 december 1972 Brede internationale erkenning van de DDR. Met vele West- en Zuideuropese landen worden diplomatieke relaties aangegaan. Tussen 1972 en 1978 wordt de DDR door 123 landen in de wereld volkenrechtelijk erkend.
  
22 februari 1973 De DDR wordt lid van de UNCTAD.
  
1 augustus 1973 Walter Ulbricht sterft.
  
18 september 1973 De DDR (als 133e lid) en West Duitsland treden toe tot de Verenigde Naties.
  
2 oktober 1973 10e zitting van het Centraal Comité van de SED. Weer veel aandacht voor de woningbouw. Voor de periode 1976 tot 1980 wordt een jaarlijks budget van 200 miljoen Mark vastgesteld om in deze periode 750.000 woningen te bouwen. In de periode tot 1990 moeten in totaal ca. 2,8 tot 3,0 miljoen woningen worden gebouwd dan wel worden gerenoveerd. 
  
24 april 1974 Günther Guillaume wordt gearresteerd in West Duitsland.
  
27 september 1974 De Volkskamer besluit dat de grondwet van de DDR op 7 oktober 1974 wordt aangepast.
  
7 oktober 1974 De grondwet wordt op onderdelen aangepast. Alle verwijzingen naar Duitsland of de Duitse Natie worden verwijderd. De wederzijdse erkenning van de beide Duitslanden vindt zo zijn weerslag in de grondwet van de DDR. Tevens wordt de speciale band tussen de DDR en de Sovjet Unie in de grondwet vastgelegd. 
  
30 juli tot 1 augustus 1975 De DDR is samen met 33 landen ondertekenaar van het slotakkoord van Helsinki.
  
18 tot 22 mei 1976 Negende Partijdag van de SED in Berlijn.
  
29 oktober 1976 Evenals Walter Ulbricht in 1960 verenigt nu ook Erich Honecker in zijn persoon de drie belangrijkste functies in de DDR: secretaris-generaal van de SED, voorzitter van de staatsraad en voorzitter van de nationale verdedigingsraad. 
  
16 november 1976 Wolf Biermann wordt zijn staatsburgerschap ontnomen.
  
26 augustus 1978 Sigmund Jähn vertrekt in het kader van het interkosmosprogramma met het ruimteschip Sojus 31 naar het ruimtestation Salut 6.
  
31 augustus 1978 Verordening over de nieuwbouw, renovatie en instandhouding van eigen woningen.
  
22 juni 1979 Overleg tussen Erich Honecker en de president van de Cultuurbond, de presidenten van de Kunstbonden en de Kunstacademie naar aanleiding van de cultuurpolitieke crisis in het land.
  
25 september 1979 Besluit van het Centraal Comité van de SED, de Ministerraad en de FDGB om de pensioenen met ingang van 1 december te verhogen.
  
Jaren 80: stagnatie en integratie met West Duitsland
  
11 tot 16 april 1981 Tiende Partijdag van de SED in Berlijn.
  
15 oktober 1982 De nieuwe regels voor het verlenen van de eretitel "Kollektiv der sozialistischen Arbeit" worden bekend gemaakt.
  
Zomer 1983 Demonstraties in Jena.
  
1 September 1983 Protestdemonstraties van de onafhankelijke vredesbeweging in Berlijn worden door de volkspolitie met geweld beëindigd.
  
September 1983 De DDR legt volautomatische schiettoestellen aan langs de grens. 
  
9 februari 1984 Erich Honecker wijdt de 2 miljoenste woning in, die sinds het woningbouwprogramma van 1971 is gebouwd. 
  
1986  De SED heeft inmiddels 2,3 miljoen leden. Dat is 1 op de 6 volwassen DDR burgers. 
  
17 tot 21 april 1986 Elfde Partijdag van de SED in Berlijn.
  
17 januari 1988 Op de gedenkdag van de moord op Rosa Luxemburg en Karl Liebknecht vinden er demonstraties van oppositiegroepen plaats. Er worden 100 opposanten gearresteerd. 
  
November 1988 Het blad "Sputnik" wordt niet verzonden. Aanleiding is een artikel over Glasnost en Perestrojka in de Sovjet Unie.
  
11 september 1989 Hongarije opent zijn grenzen voor DDR-inwoners, die de DDR willen verlaten.
  
7 oktober 1989 "40 Jahre DDR" wordt gevierd.
  
18 oktober 1989 Erich Honecker treedt terug als Secretaris-Generaal van de SED. Het Centraal Comité van de SED kiest Egon Krenz tot zijn opvolger.
  
9 november 1989 De Antifaschistischen Schutzwall (De Muur) functioneert niet langer.
  
13 november 1989 Na wekenlange vertragingen is er een zitting van de Volkskamer. Günther Maleuda wordt tot president van de Volkskamer gekozen. Hans Modrow wordt tot Minister-President gekozen en met de formatie van een nieuwe regering belast.
3 oktober 1990 De DDR en West-Duitsland verenigen zich.